Nieuw onderwijs vraagt om een nieuw gebouw

De 21e eeuw vraagt om 21e-eeuws onderwijs. Het klassikale onderwijs op basis van leerjaren en met één leerkracht voor een klas hebben we een tijd geleden al achter ons gelaten.

Wij zetten kinderen van diverse leerjaren bij elkaar in grotere eenheden, units. Zo kunnen leerkrachten instructiegroepen samenstellen op basis van niveau in plaats van leeftijd. Daarbij leren kinderen niet alleen van de leerkrachten, maar ook van elkaar.

Unit-onderwijs vraagt ook wat van je schoolgebouw. De traditionele indeling met afgesloten klasruimte klassen werkt niet. We hebben de afgelopen jaren ons, toch beperkte, schoolgebouw zoveel mogelijk hierop aangepast.

Maar met de komst van ons splinternieuwe schoolgebouw hoeft dat niet meer.

De nieuwe Wegwijzer

Ons nieuwe schoolgebouw wordt revolutionair. In ieder geval in de regio Alkmaar.

  • Het nieuwe gebouw bestaat uit twee verdiepingen en heeft geen klassieke klaslokalen meer. Er komen open werkplekken, leerpleinen en flexibel meubilair.
  • Onze onderbouwunit komt samen met de kleuter- en peuteropvang op de begane grond. Ook de Wegwijzer academie en de ouderkamer komen hier. De centrale trap in het midden van het gebouw verbindt de verdiepingen maar doet tevens dienst als podium.
  • De middenbouw- en bovenbouwunit zitten straks samen op de eerste verdieping.
  • De verdiepingen in het gebouw zijn helemaal open. Er is geen muur te bekennen. Alles staat met elkaar in verbinding. Om toch geconcentreerd te kunnen werken zijn er wel een paar instructieruimtes die met glazen wanden afgesloten kunnen worden.
  • Het open karakter van het gebouw brengt wel een uitdaging met zich mee qua geluidsoverlast. Gelukkig zijn er praktische oplossingen. Zo hebben we op de wanden en de plafonds akoestische, dempende panelen geplaatst. Ook kiezen we voor meubilair in een akoestische uitvoering zodat het geluid zich niet verspreidt. Bovendien zijn de kasten 1.20 meter hoog. Dat is genoeg om het geluid te absorberen.”
  • Het meubilair voegt zich trouwens ook naar het karakter van ons onderwijs. Alles moet gemakkelijk verstelbaar zijn, zodat kinderen van verschillende leeftijden de meubels kunnen gebruiken

Wat je nog meer wilt weten

Hoe gaat het unitonderwijs ongeveer in zijn werk?

Er zijn dus geen vaste lokalen. De kinderen krijgen instructie in een instructieruimte en verwerken de opdrachten op een leerplein. Onze leerkracht worden daardoor meer mentor van een groep kinderen met een coachende rol.

We delen de verantwoordelijkheid met andere collega's over een groep kinderen. Daardoor is er ook meer ruimte voor onderlinge samenwerking. Er is veel overleg mogelijk tussen collega's, waardoor er ook meer expertise kan worden gedeeld. Je kunt de afzonderlijke talenten van leerkrachten meer gebruiken. Per unit worden vakgebieden verdeeld. Dit betekent dat er een leerkracht verantwoordelijk is voor het rekenonderwijs en een andere leerkracht verantwoordelijk is voor het taal/spelling/begrijpend lezen onderwijs. Hierdoor ontstaat er verdieping van de lesstof. Leerkrachten geven meer les vanuit hun eigen expertise.

Hoe vinden de leerlingen deze vorm van onderwijs?

Kinderen kunnen elkaar om hulp vragen, daardoor worden ze ook minder afhankelijk van de leerkracht. Dit bevordert de eigen verantwoordelijkheid en de zelfstandigheid. Bijkomend voordeel is dat je merkt dat ze echt trots zijn op zichzelf. Het is hun resultaat.

Leerlingen leren samenwerken en gebruikmaken van allerlei hulpmiddelen, zoals ICT. Leerkrachten binnen de unit hebben de vakgebieden verdeeld. Hierdoor is het voor een leerkracht mogelijk om zich meer te verdiepen in de lesstof. De kinderen krijgen daardoor een meer passend aanbod en meer ondersteuning. Er is veel ruimte voor verkorte en verlengde instructie door onder andere het inzetten van onderwijsassistenten en het werken met leerpleinen.

En de leerkrachten?

Door de gedeelde verantwoordelijkheid werken we intensief samen waardoor we ook van elkaar leren. We verdelen taken onder de leerkrachten, zo kunnen leerkrachten zich ook specialiseren. Die specialisatie komt dan weer ten goede aan meer kinderen (de unit) dan alleen de eigen 'groep´.

Het is ook veel makkelijker om kinderen een aanbod op niveau te geven. Het onderwijs is daardoor vernieuwender. Kinderen worden uit hokjes gehaald (gr 3, gr 4). Er wordt niet meer lesgegeven in jaargroepen, dus er is veel meer ruimte om kinderen op hun eigen niveau les te geven. Maatwerk dus. En de kwaliteit van de lessen gaat omhoog.

Het levert simpelweg meer plezier op voor ons, maar dus ook voor de leerlingen.

Is deze vorm van onderwijs wellicht een oplossing voor het lerarentekort?

Misschien wel. Er kan gewerkt worden met ondersteuning van onderwijsassistenten. Niet alles hoeft door leerkrachten te worden gedaan. Daardoor ontstaat er ruimte.

En als laatste; de wijk waar de nieuwe school komt te staan. Wat betekent het daarvoor?

Een gevleugelde uitspraak in onderwijs: “It takes a village to raise a child”. Zo kijken wij er ook tegenaan. Onderwijs is een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Onze school is een ontmoetingsplaats voor ouders, leerkrachten, kinderen en mensen uit de wijk. We hebben een ouderkamer waar ouders terecht kunnen voor allerlei informatie over school, opvoeding etc. Ook is er de Wegwijzeracademie. Hier kunnen ouders taalles volgen, wat enorm verbindend kan werken voor de wijk. Er mogen namelijk ook ouders uit de wijk zich inschrijven voor de taallessen.